کلیه

سنگ های ادراری

سنگ های سیستم ادراری همراه با عفونت ادراری و بیماری های پروستات جزو بیماری های شایع سیستم ادراری می باشند. یک نفر از ۲۰ نفر در طول زندگی خود ممکن است به سنگ سیستم ادراری مبتلا گردد. در صورت عدم پیگیری توسط بیمار و انجام اقدامات دارودرمانی، عود سنگ در طی ۵ سال ۵۰ % خواهدبود. میزان عود در سنگ های اسید اوریکی بیشتر می باشد.

سنگ کلیه حاصل رسوب کریستال ها در محیط فوق اشباع ادرار است. این به حالت PH ادرار (اسیدی یا قلیائی بودن)، قدرت یونی، غلظت مواد محلول و ترکیب ادرار بستگی دارد. با افزایش غلظت مواد در ادرار، زمینه ایجاد هسته سنگ فراهم گشته و سپس مواد دور این هسته رسوب کرده و سنگ تشکیل شده و بزرگ می گردد.

 

عوامل ایجاد کننده سنگ

فاکتور های مختلفی در ایجاد سنگ تاثیر گذارند که شامل:

– عفونت

– بیماری های متابولیک

– اختلالات ژنتیک

– تنگی های مسیر ادرار مانند تنگی محل اتصال حالب به لگنچه

– برگشت ادرار از مثانه به کلیه

– کلیه نعل اسبی

– پرکاری غده پاراتیروئید

– بعضی بیماریهای گوارشی مانند بیماری کرون

– اسیدوز کلیه

 

 

علائم سنگ کلیه و سیستم ادرای

سنگ کلیه می تواند سالها بدون علامت باشد اما شایعترین علامت آن درد است. این درد یکی از شدیدترین دردها بوده و آن را با درد زایمان مقایسه می کنند. درد عموما شب ها شروع شده و فرد را بیدار می کند. بیمار بی قرار و مضطرب بوده و به دنبال راهی جهت کم کردن ان می گردد.

سن، نژاد، آب و هوا، رژیم غذائی و فعالیت بدنی کم، شغل و فاکتور های محیطی در تشکیل سنگ نقش دارند. در مناطق با آب و هوای گرم، در مشاغلی که فعالیت فیزیکی کم دارند و بیشتر در حالت نشسته کار می کنند و یا افرادی که مصرف چربی، پروتئین حیوانی و نمک بالائی دارند شایعتر دیده می شود. در سمت مقابل، سنگ سیستم ادراری در گیاه خواران شیوع کمتری دارد.

سابقه فامیلی، با افزایش ریسک تشکیل سنگ و عود سنگ همراه است.

تهوع و استفراغ می تواند همراه با این درد باشند. لازم به ذکر است که اندازه، شکل و محل سنگ در بروز و شدت علائم نقش دارند. وجود خون در ادرار، سوزش و تکرار ادرار هم می توانند گاهاً از علائم سنگ سیستم ادراری باشند.

 

انواع سنگ

سنگ های کلسیمی: به دو دسته اگزالات کلسیمی (شایعترین نوع سنگ) و فسفات کلسیمی تقسیم می شوند.

– سنگ اسید اوریکی

– سنگ سیستینی

– سنگ استروویت (عفونی)

 

 

تشخیص سنگ سیستم ادراری

پس از شرح حال بیمارو معاینه فیزیکی، سونوگرافی اولین اقدام کمک کننده است. آزمایش ادرار نیز می تواند موثر باشد. بعضی از سنگ ها در عکس ساده شکم (KLB) قابل رویت می باشند. CT اسکن شکم و لگن بدون ماده حاجب اقدام انتخابی برای یافتن سنگ در بیماران مشکوک و سنگ سیستم ادراری هستند.

 

اقدام درمانی

اولین اقدام تسکین درد است. اثر بخشی داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی مانند دیکلوفناک یا ایندومتاسین ثابت شده است اما در موارد درد شدید از داروهای مسکن قوی تر استفاده می شود. اندازه، شکل، محل سنگ و التهاب اطراف آن در دفع سنگ نقش دارند. هر چقد سنگ بزرگتر و یا به کلیه نزدیکتر و از مثانه دورتر باشد، احتمال دفع آن بطور خود بخودی کمتر خواهد بود. سنگ شکنی برون اندامی (ESWL) برای سنگ های داخل کلیه و ابتدای حالب و سنگ شکنی درون اندامی از طریق مجرای ادرار و حالب برای سنگ های قسمت میانی و تحتانی حالب گزینه مناسب درمان می باشند.

 

 

مطالب مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *